Jetlag wat kan je er tegen doen?

Photo by Eva Darron on Unsplash

 

De wereld is verdeeld in verschillende tijdzones. Iedereen die gereisd heeft naar een land/werelddeel met een andere tijdzone weet hoe een jetlag aanvoelt. Het slaap-waakritme (ook wel: circadiaan ritme) is verstoord en hierdoor kunnen verschillende verschijnselen optreden. De symptomen schijnen heftiger te zijn wanneer met naar het oosten reist, dan wanneer men naar het westen reist. 
 

Wanneer een jetlag?


Een jetlag treedt op wanneer de biologische klok verstoord is. Een persoon kan zich slaperig, moe, prikkelbaar en enigszins gedesoriënteerd voelen. Hoe meer tijdzones een persoon passeert in een korte periode, hoe erger de symptomen naar alle waarschijnlijkheid zullen zijn. De activiteit in de hersencellen van de twee hersenhelften is verstoord en er is een gebrek aan synchronisatie. Leeftijd speelt een rol bij de ernst van de klachten. Over het algemeen geldt: hoe ouder je bent, hoe heftiger de klachten zullen zijn. Kinderen hebben meestal lichtere klachten en herstellen sneller dan volwassenen.

matthew-henry-58760-unsplash.jpg


Wat gebeurt er met de biologische klok?

De biologische klok regelt de dagelijkse activiteiten in het lichaam, zoals slapen, wakker worden, eten en de regulatie van lichaamstemperatuur. Wanneer er een verstoring plaatsvindt in twee verschillende, maar gekoppelde neuronen in de hersenen, ontstaat er een jetlag. De neuronen behoren tot een structuur, genaamd: de suprachiasmatische kern - deze ligt onder de hypothalamus. Een van deze groepen is geassocieerd met diepe slaap en de effecten van fysieke vermoeidheid en de andere groep controleert de REM (Rapid Eye Movement) slaap. De neuronen die betrokken zijn bij de REM slaap vinden het lastig om zich aan te passen aan het nieuwe cyclus, waardoor ze niet meer synchroon lopen. De reden dat dit gebeurt, is door het licht-donker cyclus van dag en nacht. Wanneer je last hebt van een jetlag, zal ook de hormoonregulatie verstoord worden. Hormoonlevels lopen niet meer synchroon met de omgeving en een jetlag zal pas over zijn wanneer al deze factoren weer synchroon lopen met de omgeving.


Alcohol en koffie

Wanneer je vermoedt last te gaan hebben van een jetlag, is het verstandig om alcohol en koffie te laten staan. Ten eerste kunnen beide bijdragen aan dehydratie. De lucht in een vliegtuigcabine is droger dan we gewend zijn en door daarnaast ook nog eens koffie of alcohol te nuttigen, zullen we sneller uitdrogen. Dit verergert de symptomen van een jetlag. Daarnaast verhogen alcohol en koffie de drang om te plassen en zorgen ze voor een lagere slaapkwaliteit, waardoor de klachten kunnen verergeren. Wil je zo min mogelijk last hebben van een jetlag? Drink dan voldoende water tijdens de vlucht.

cassandra-hamer-470060-unsplash.jpg

Hoe voorkom 

je een jetlag?


Er zijn een paar tips die helpen bij het voorkomen, of verminderen van een jetlag. Zo is het bijvoorbeeld handig om een vlucht uit te zoeken waarbij je rond de avond aankomt op bestemming. Ook is het een aanrader om de week voordat je vertrekt al rekening te houden met hoe laat je gaat slapen en hoe laat je opstaat. Stem dit af op de plaats van bestemming.Tijdens de vlucht is het verstandig om in beweging te blijven en wellicht wat oefeningen te doen. Zorg er bij aankomst voor dat je zware maaltijden vermijdt, zoveel mogelijk tijd doorbrengt in het zonlicht en je slaapt rond de gebruikelijke tijdstippen in dat land.